6284 SAYILI AİLENİN KORUNMASI ve KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİ HAKKINDA KANUN KAPSAMINDA ALINAN UZAKLAŞTIRMA KARARLARI
Türkiye’de yasalara uyulmadığı gerekçesiyle, kamuoyunda yeni bir yasal düzenleme yapılmasını öngören devletler için yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç vardır. Kanunda şiddetin tanımı, kanıtın kasımadımı, şiddete karşı alınacak önleyici ve koruyucu tedbirler geniş kapsamda düzenlenmiştir.
ŞİDDETİN TANIMI ve ŞİDDETE UĞRAYAN BİREYLER
6284 sayılı “Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Hakkındaki Kanun” da şiddetin tanımı ve şiddete uğrayan bireyler hakkında farklı tanımlara yer bulunmaktadır. Kanunda yapılan 3 ayrı şiddet tanımına göre;
Ev içi şiddet: şiddet mağduru ve şiddet uygulayanlaları haneyi paylaşmasa da aile veya hanede; ya da aile mensubu sayılan başka kişilere göre, her türlü, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddet;
Kadına yönelik şiddet: kadınlara, bir kadına yönelik cinsel ilişkiye girme ya da davranışlar ve davranışlar;
Genel anlamıyla şiddet: kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik olarak zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması beklenen hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren, toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranıştır.
Kanunun kapsadığı şiddet mağduru bireyler ise;
Aynı haneyi paylaşmasa da hane ya da aile mensubu sayılan kişiler : Genel anlamıyla, Türk Medeni Kanunu’na göre aile , resmi evlilik, birlikte yaşayan, boşanmış eşler, çocukları ve diğer aile bireyleri,
Medeni hali ne olursa olsun, sadece kadın olması mümkündür şiddete uğrayan kadınlar,
Yasada şiddetiyle ilgili veya hayatta kalma tehlikeleri bulunan kişiler ya da hastalık tehlikeleri bulunan kişilerdir.
Bu tanımlardan da anlaşılacağı, kanunun sadece meydana getirilmesi durumunda, şiddet uygulamasının muhtemel olduğu hallerde de uygulanır. Kanun Sözleşmesi sayılan ve şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi olan bireyleri, ihmal ve ihbar mercilerine müracaatından 6284 sayılı Kanun Sözleşmesi öngörülen tedbirleri talep edebiliriz. Kanun koyucu önyargıları korumak için koruyucu önlemler ve koruyucu tedbirler, koruyucu tedbirler ve koruyucu önlemler, önleyici tedbirler için geçerli ilkeleri benimsemiştir. Tedbir kararı, Bakanlık ya da kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının referansı üzerine en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir.
KANUN KAPSAMINDA ALINACAK TEDBİRLER
Mülki Amir’den verilecek koruyucu tedbir kararı:
- Kendisine ve fazlassa beraberindeki çocuklara, bulunduğumuz yere uygun barınma yeri mevcuttur,
- Diğer kanunlar uygunlukları saklı kalmak üzere, geçici maddi yardım amaçlı,
- Psikolojik, meslekî, hukuk ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti,
ç. Hayatî tehlikesinin elde edilmesi, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması,
- Gerekliyse, uzun süreli olarak büyüklerinize, uzun süreli olarak büyüklere kadar, onun yıldaki aylık geçerliliğine, geçerliliğine, hesaplamasına,
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde barınma tedbiri ve koruma tedbirine ilişkin kararlar ilgili kolluk amirlerince de alınabilmekte, kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde mülkî amirin onayına sunmaktadır. Mülkî amir tarafından kırk sekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler ise kendiliğinden kalkar.
Hâkim tarafından verilecek koruyucu tedbir kararları
- a. İşyerinin değiştirilmesi,
- b. Kişinin evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi,
- c. Türk Medenî Kanunu’ndaki şartların varlığı hâlinde ve korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması,
ç. Korunan kişi bakımından hayatî tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi.
Hâkim tarafından verilecek önleyici tedbir kararları
- Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması,
- Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi,
- Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması,
ç. Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması
d Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması,
- Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi,
- Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi,
- Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi,
ğ. Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi,
- Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması,
ı.Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanmasıdır. Sayılan tedbirler sınırlı olmadığı gibi hâkim bir veya birden fazla tedbire de hükmedebilir.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hâkimin onayına sunar. Hâkim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar. Bu Kanunda belirtilen tedbirlerle birlikte hâkim 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirler ile Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında karar vermeye yetkilidir.
Ayrıca, hakim tarafından verilecek önleyici tedbir kararlarında nafakaya da yer verilmiş olup;
‘’Şiddet uygulayan, aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan yahut katkıda bulunan kişi ise 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir’’ ifadeleri kullanılmıştır.
TEDBİR KARARLARININ VERİLMESİ
Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hâllerde, resen, korunan kişinin ya da Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilir.
Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz.
Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir.
Tedbir kararının tefhim ve tebliğ işlemlerinde, tedbir kararına aykırılık hâlinde şiddet uygulayan hakkında zorlama hapsinin uygulanacağı ihtarı yapılır.
Tedbir Kararlarına Aykırılık
Kanun hükümlerine göre hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan, bu kararın gereklerine aykırı hareket etmesi hâlinde, fiili bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur.
Tedbir kararının gereklerine aykırılığın her tekrarında, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre zorlama hapsinin süresi onbeş günden otuz güne kadardır. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez.
6284 SAYILI KANUN KAPSAMINDA ALINAN UZAKLAŞTIRMA KARARLARI
Yukarıda, kanundan yola çıkılarak yapılan açıklamalarda şiddete maruz kalan bireylerin hakları ve başvurabileceği makamları açıkladık. Yapılan açıklamalardan ve kanun maddelerinden de anlaşılacağı üzere 6284 sayılı kanunun kapsamı oldukça geniş tutulmuş ve bu durum uygulamada bazı aksaklıklara ve hakkın kötüye kullanılmasına yol açmıştır.
Öncelikle; Aile Mahkemelerinin her durumda ve herkes bakımından bu kanun kapsamında tedbirlere hükmettiği görülmektedir. Bu durum kişiler arasındaki çekişmeleri artırmış ve kanun tarafından sağlanan haklar amacından saptırılarak kullanılmaya başlanmıştır. Örneğin, ülkede herkes tarafından tanınan kişilerin magazinsel amaçla birbirleri arasındaki çekişmeleri bu kanundan doğan haklara dayanarak mahkemeye taşımalarına çok sık rastlanmaktadır. Bu duruma birkaç örnek verecek olursak;
– Gülben Ergen’i programında ağırlayan Seda Sayan’a Instagram’da yayınladığı hikâyesinde tehditler savuran şarkıcı ve sunucu Yeşim Salkım hakkında, mahkeme 2 ay uzaklaştırma kararı verdi.
– Evliliklerini sonlandırdıktan sonra, Erhan Çelik’in, Gülben Ergen’e 50 metreden fazla yaklaşmaması için uyarılmasına karar verildi.
– Seren Serengil, şarkıcı Hande Yener hakkında kendisine 30 metreden fazla yaklaşmaması ve sosyal medyada adını anmaması için aile mahkemesine başvurdu.
– Sunucu sevgilisi Eda Pera Küçük’e şiddet uyguladığı iddiasıyla, oyuncu Tolga Pancaroğlu aleyhine mahkeme koruma kararı çıkardı. İhlalde bulunan Pancaroğlu, 3 gün zorlama hapis yattı.
Konuyla ilgili olarak, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Adem Sözüer de “Düzenlemeler etkin olan için etkili tedbirler öngörüldü. Tedbiri uymayanlara zorlandı hapsi getirildi. Kanında zorlama hapsini önerenlerden biriyim. Ama şiddete maruz kalan gerçek mağdurları korumak için getirilen zorlama hapsini şöhretli insanların ağızlanması gerekir değil. Bazıları hâkimlerimiz, kanunları magazinel yorumlamak ve önlemektan kaçınmalı. ”Yorumunda bulundu.
